Sayı : 2016-12
Tarih : 18.09.2016

KONU: “Ücretli Çalışanların Bireysel Emeklilik Sistemine Otomatik Olarak Dâhil Edilmesine İlişkin Kanun Yayımlandı”

Kamuoyunda “zorunlu bireysel emeklilik” olarak da ifade edilen 6740 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme ile 01.01.2017 tarihinden itibaren, 45 yaşını doldurmamış ücret karşılığı çalışanların ücretlerinden %3 oranında kesinti ile (kamu görevlileri ve işçiler) bireysel emeklilik sistemine otomatik olarak dahil edilmesi ve bu şekilde sisteme dahil edilen çalışanlara belirli bir süre içinde cayma hakkı tanınması hakkında 6740 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 25 Ağustos 2016 tarihli ve 29812 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı.

Söz konusu kapsamına, 45 yaşını aşmamış ve 5510 sayılı Kanun’un; 4/a fıkrası kapsamında, hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar ile 4/c fıkrası kapsamında kamu idarelerinde çalışanlar girmektedir.

2) Ücretlilerden Bireysel Emeklilik Sistemi Kesinti Hesaplaması;
Kanunda çalışan katkı payı, çalışanın prime esas kazancının % 3’ü nispetinde yapılacak kesintiye karşılık gelen tutar olarak belirtilmiştir. (Bu oranı % 6’ya kadar artırmaya, % 1’e kadar azaltmaya veya katkı payına maktu limit getirmeye Bakanlar Kurulu yetkili kılınmıştır).
Örneğin, düzenleme şuan için yürürlükte olsaydı, sigorta primine esas aylık kazancın üst sınırından (SSK primine esas tavan ücret) ücret alan bir çalışan için 10.705,50 TL X % 3 = 321,165 TL. kesinti yapılacakken; sigorta primine esas aylık kazancın alt sınırından (SSK primine esas taban ücret) asgari ücretli bir çalışan için 1.647,00 X % 3 = 49,41 TL kesinti yapılacaktır.

Çalışan, otomatik katılıma ilişkin emeklilik sözleşmesinde belirlenen tutardan daha yüksek bir tutarda kesinti yapılmasını işverenden talep edebilecektir.

Çalışan, emeklilik planına dahil olduğunun kendisine bildirildiği tarihi müteakip 2 ay içinde sözleşmeden cayabilecek ve hesabında bulunan yatırım gelirleri ile birlikte 10 işgünü içinde çalışana iade edilebilecektir.

Çalışan adına bireysel emeklilik hesabına ödenen katkı payları üzerinden bu düzenleme kapsamında ayrıca Devlet katkısı sağlanacaktır. Buna göre, çalışanın bu kapsamda cayma hakkını kullanmaması halinde, sisteme girişte bir defaya mahsus olmak üzere, 1.000 TL ilave Devlet katkısı sağlanacaktır (Bakanlar Kurulu, bu tutarı yarısına kadar artırmaya veya yarısına kadar azaltmaya yetkilidir).
Ayrıca, emeklilik hakkının kullanılması halinde, hesabında bulunan birikimi en az on yıllık, yıllık gelir sigortası sözleşmesi kapsamında almayı tercih eden çalışana, birikiminin yüzde beşi karşılığı ek Devlet katkısı ödemesi yapılacaktır.

3) İşveren sorumluluğu
Düzenleme uyarınca işverenlere, herhangi bir mali yük (işveren katkısı gibi) getirilmemekle beraber, aşağıdaki konularda bir takım sorumluluklar getirilmektedir. Buna göre;
• İşveren, çalışanını otomatik katılım için emeklilik planı düzenleme konusunda Müsteşarlıkça uygun görülen şirketlerden (bireysel emeklilik şirketleri, BES şirketi) birinin sunacağı emeklilik planına dahil edecektir.
• Çalışan katkı payı, en geç çalışanın ücretinin ödeme gününü takip eden işgünü, işveren tarafından BES şirketine aktarılacaktır. İşveren söz konusu katkı payını zamanında şirkete aktarmaz veya geç aktarırsa çalışanın varsa birikiminde oluşan parasal kaybından sorumlu tutulacaktır.
• İşverenler bu madde kapsamındaki yükümlülükleri bakımından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetlenecektir.
• İşverene, bu kapsamdaki yükümlülüklerine ve düzenlemelere uymaması halinde, her bir ihlal için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 100 TL idari para cezası uygulanacaktır.
4) Çalışan hakları
Düzenlemede çalışana; cayma, ara verme ve birikimi ve sistemde kazandığı emekliliğe esas süreyi aktarma gibi bir takım haklar tanınmaktadır.
Buna göre;
• Çalışan, emeklilik planına dahil olduğunun kendisine bildirildiği tarihi müteakip 2 ay içinde sözleşmeden cayabilecektir.
• Cayma halinde, ödenen katkı payları, varsa hesabında bulunan yatırım gelirleri ile birlikte 10 işgünü içinde çalışana iade edilecektir.
• Cayma hakkını kullanmayan çalışan Müsteşarlıkça belirlenen hallerde katkı payı ödemesine ara verilmesini talep edebilecektir.

• Bu kapsamda bir emeklilik sözleşmesi bulunan çalışanın işyerinin değişmesi halinde, yeni işyerinde bu kapsamda bir emeklilik planı var ise çalışanın birikimi ve sistemde kazandığı emekliliğe esas süresi yeni işyerindeki emeklilik sözleşmesine aktarılacaktır. Yeni işyerinde emeklilik planının bulunmaması halinde çalışan, talep ederse önceki işyerinde düzenlenmiş sözleşme kapsamında katkı payı ödemeye devam edebilecektir; talep etmezse bu kapsamdaki emeklilik sözleşmesi sonlandırılacaktır. Çalışan bu yöndeki talebini, işyeri değişikliğini izleyen ayın sonuna kadar şirkete bildirecektir.
5) BES Şirketi ve Banka sorumluluğu

Düzenlemede BES şirketlerine (‘Şirket’) ve bankalara da bir takım sorumluluklar yüklenmiştir. Buna göre;
• Şirket, cayma süresince ödenen katkı paylarının değer kaybetmemesini sağlayacak şekilde fon yönetiminden sorumlu tutulacaktır.
• Çalışan katkı payının takip ve tahsil sorumluluğu şirkete ait olacaktır (Müsteşarlık takip ve tahsil sorumluluğunun bu amaçla yetkilendirilecek bir kuruluşça yerine getirilmesine karar verebilecektir).
• Bu kapsamda, şirketlerce fon işletim gideri kesintisi dışında başka bir kesinti yapılamayacaktır.
• Bankalar, Sosyal Güvenlik Kurumu ve ilgili diğer kamu kurumları, çalışan katkı payının takip ve tahsili ile Devlet katkısının hesaplanması için ihtiyaç duyulan verileri, Müsteşarlıkça belirlenen usul ve esaslara göre emeklilik gözetim merkezi ile bu maddeye göre takip ve tahsil sorumluluğu ile yetkilendirilecek kuruluşa aktaracaktır.
Saygılarımızla,

Denk Danışmanlık & Yeminli Mali Müşavirlik
Adres : Ceyhun Atıf Kansu Cad Bayraktar Center A Blok No: 35
Balgat / ANKARA
Tel: (312) 473 43 04-05
Fax: (312) 473 43 78

http://www.denkymm.com.tr

**Belirtilen konu ile ilgili ek bilgi gerektiğinde 0 312 473 43 04 no’lu telefonumuzdan Yeminli Mali Müşavirliğimizi arayabilir ve/veya www.denkymm.com.tr sayfasını ziyaret edebilirsiniz.